بررسی ماژول‌ های ایمنی ET200SP زیمنس

سیستم ET200SP زیمنس یکی از پرکاربردترین پلتفرم‌های ورودی‌/خروجی توزیع‌شده در صنایع مختلف است که به دلیل اندازه جمع‌وجور، سرعت بالا و قابلیت اطمینان، در بسیاری از پروژه‌های اتوماسیون صنعتی استفاده می‌شود. اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح بدهیم که سیستم ET200SP چیست، می‌توانیم بگوییم مجموعه‌ای از ماژول‌های ورودی، خروجی، تغذیه و ایمنی است که در کنار هم یک ایستگاه انعطاف‌پذیر و قدرتمند برای کنترل ماشین‌آلات ایجاد می‌کنند.

در بین اجزای این سیستم، ماژول‌ های ایمنی ET200SP نقش بسیار مهمی دارند. این ماژول‌ها برای اجرای عملکردهای ایمنی مثل قطع اضطراری، کنترل ایمن موتور، پایش سنسورهای ایمنی و جلوگیری از بروز خطرات ناگهانی طراحی شده‌اند. در واقع، هر جا که امنیت افراد و تجهیزات اهمیت داشته باشد، ماژول‌های ایمنی حضور دارند و عملکرد خط تولید را از توقف‌های ناخواسته یا خطرات احتمالی حفظ می‌کنند. به همین دلیل انتخاب، نصب و پیکربندی صحیح این ماژول‌ها ضروری است.

در این مقاله که بر اساس مستندات رسمی زیمنس و تجربه‌های عملی در پروژه‌های صنعتی تهیه شده، به‌صورت کامل و کاربردی به بررسی ماژول‌ های ایمنی ET200SP زیمنس می‌پردازیم و تمام نکاتی را که برای انتخاب و راه‌اندازی ماژول‌های Failsafe نیاز دارید، با زبانی روان و قابل‌فهم توضیح خواهیم داد.

معرفی سیستم ET200SP زیمنس و نقش ماژول‌های ایمنی

سیستم ET200SP زیمنس یک پلتفرم ورودی/خروجی توزیع‌شده مدرن است که برای اتوماسیون صنعتی و کنترل ماشین‌آلات طراحی شده است. این سیستم شامل ماژول‌های ورودی دیجیتال و آنالوگ، خروجی دیجیتال و آنالوگ، تغذیه و ماژول‌های ایمنی (Failsafe) است. معماری جمع‌وجور و مدولار ET200SP این امکان را می‌دهد که هر ماژول به‌راحتی روی ریل نصب شده و بدون نیاز به فضای اضافی عملکرد ایستگاه کنترل را ارتقا دهد.

از جمله کاربردهای این سیستم می‌توان به خطوط تولید صنعتی، سیستم‌های بسته‌بندی، کنترل نوار نقاله و اتوماسیون کارخانه‌ها اشاره کرد. ET200SP به‌عنوان جایگزینی برای سری‌های قبلی زیمنس مانند ET200S، با سرعت بالاتر، حجم کمتر و انعطاف‌پذیری بیشتر ارائه شده است. برای مطالعه جزئیات بیشتر، می‌توانید به مشخصات ET200SP و راهنمای ET200SP مراجعه کنید تا درک بهتری از انواع ماژول‌ها و نحوه پیکربندی آن‌ها پیدا کنید.

اگر قصد دارید سیستم خود را انتخاب کنید، مهم است بدانید که تفاوت ET200SP و ET200MP در اندازه، سرعت پردازش و قابلیت نصب ماژول‌هاست. ET200SP به دلیل ابعاد کوچک و طراحی مدولار، برای پروژه‌های کوچک و متوسط یا فضاهای محدود ایده‌آل است و به راحتی می‌توان آن را با ماژول‌های ایمنی ترکیب کرد.

در مقابل، ET200MP برای پروژه‌های بزرگ صنعتی و خطوط تولید با حجم بالا مناسب‌تر است و معمولا در محیط‌هایی استفاده می‌شود که به قابلیت اتصال گسترده و سرعت بالاتر نیاز دارند. انتخاب بین این دو مدل بستگی به نیاز پروژه، فضای موجود و تعداد ورودی/خروجی‌های مورد نیاز دارد. این موضوع اهمیت دارد زیرا نصب نادرست یا انتخاب نامناسب می‌تواند باعث کاهش کارایی سیستم و محدودیت در اجرای ماژول‌های ایمنی شود.

انواع ماژول‌ های ایمنی

ماژول‌های Failsafe زیمنس نسخه‌ای ایمن از ماژول‌های استاندارد ET200SP هستند که برای اجرای عملکردهای ایمنی طراحی شده‌اند. برخلاف ماژول‌های معمولی، این ماژول‌ها دارای استانداردهای SIL و پروتکل PROFIsafe هستند و در صورت بروز خطا یا قطع ارتباط، به‌صورت خودکار به حالت ایمن (Safe State) می‌روند. این قابلیت، امنیت در ET200SP را تضمین می‌کند و از خطرات احتمالی برای افراد و تجهیزات جلوگیری می‌کند.

ماژول ورودی ایمن (DI Failsafe)

ماژول DI failsafe ET200SP برای دریافت سیگنال‌های دیجیتال از سنسورها و کلیدهای ایمنی مانند E-Stop و لیمیت سوئیچ‌ها استفاده می‌شود. این ماژول‌ها اطمینان می‌دهند که در صورت بروز خطا، فرمان قطع اضطراری به‌طور مطمئن اجرا شود و سیستم ایمنی کاملاً حفظ شود.

ماژول خروجی ایمن (DO Failsafe)

ماژول‌های DO failsafe ET200SP برای کنترل ایمن عملگرها به کار می‌روند. مثال رایج آن قطع برق موتور یا شیر برقی ایمن در شرایط اضطراری است. این ماژول‌ها اطمینان می‌دهند که حتی در شرایط خطا، خروجی‌ها به حالت ایمن برگردند و خطر برای تجهیزات یا پرسنل کاهش یابد.

ماژول‌های آنالوگ ایمن (AI Failsafe)

ماژول آنالوگ ET200SP یا ماژول RTD ET200SP برای اندازه‌گیری مقادیر آنالوگ مانند جریان، فشار و دما استفاده می‌شود. این ماژول‌ها نیز از استانداردهای ایمنی پیروی می‌کنند و می‌توانند با سنسورهای ترموکوپل و RTD به‌طور ایمن کار کنند، به‌طوری که در صورت خطا داده‌ها حفظ و سیستم به حالت ایمن بازگردد.

نصب، سیم‌کشی و اصول Wiring در ماژول‌های ایمنی ET200SP

برای عملکرد صحیح ماژول‌های ایمنی ET200SP، سیم‌کشی دقیق سنسورها و کلیدهای ایمنی اهمیت زیادی دارد. در هنگام wiring ET200SP باید از کابل‌های شیلددار استفاده کرد و نویزگیری به‌درستی انجام شود تا اختلالات الکترومغناطیسی عملکرد ماژول‌های ایمن را مختل نکند. رعایت اصول شیلدینگ و نویزگیری در شیلدینگ و نویز در ET200SP به جلوگیری از خطاهای ناخواسته کمک می‌کند و امنیت سیستم را تضمین می‌کند.

تغذیه ماژول‌های ایمنی باید از منبع جداگانه و پایدار تأمین شود. در صورت بروز مشکل یا قطع برق، ماژول‌ها باید به حالت ایمن برگردند و عملکرد Safety حفظ شود. رعایت استانداردهای تغذیه و اتصال صحیح زمین در این بخش الزامی است تا سیستم مطابق با پروتکل‌های SIL و PROFIsafe عمل کند.

هنگام نصب سنسورها و عملگرهای ایمن باید فاصله مناسب بین کابل‌ها و تجهیزات دیگر رعایت شود تا نویز ایجاد نشود. همچنین کلاس حفاظتی IP تجهیزات باید متناسب با محیط انتخاب شود. مثال‌های کاربردی شامل نصب لیمیت سوئیچ‌ها، سنسورهای E-Stop و عملگرهای موتور است که باید با رعایت فاصله و اصول حفاظتی، ایمنی سیستم تضمین شود.

پیکربندی ماژول‌های ایمنی در TIA Portal

برای پیکربندی ماژول‌های ایمنی ET200SP، ابتدا محیط نرم افزار TIA Portal زیمنس معرفی و باز می‌شود. در این محیط می‌توان پارامترهای PROFIsafe را تنظیم کرد تا ارتباط بین ماژول‌های ایمن و CPU زیمنس برقرار شود و امنیت سیستم تضمین شود. همچنین هر ماژول ایمن نیاز به شماره F-Address مخصوص دارد که برای شناسایی در شبکه ایمنی استفاده می‌شود. با تعیین صحیح این پارامترها، عملکرد ماژول‌ها به شکل ایمن و بدون خطا انجام می‌شود.

برای اتصال ET200SP به S7-1500، مراحل Add Device در TIA Portal انجام می‌شود. نکته مهم این است که برای کنترل ایمن، CPU باید F-CPU باشد تا پروتکل PROFIsafe و مدیریت خطاهای ایمنی به درستی اجرا شوند. پس از افزودن دستگاه‌ها، پیکربندی آدرس‌ها و بررسی ارتباط با CPU مرحله بعدی است.

شبکه PROFINET نقش کلیدی در ارتباط ایمن ماژول‌های ET200SP دارد. با فعال کردن پروتکل PROFIsafe روی PROFINET، داده‌های ایمنی بدون تأخیر و بدون از دست رفتن اطلاعات منتقل می‌شوند. در این بخش باید به پروفی‌نت در ET200SP و تنظیمات شبکه ET200SP دقت کرد تا هر ماژول ایمن در شبکه به‌صورت پایدار و قابل اعتماد عمل کند.

تشخیص خطا و واکنش‌های ایمنی در ET200SP

نحوه عیب ‌یابی سیستم ET200SP زیمنس، خطاها می‌توانند ناشی از سیم‌کشی نادرست، نویز الکترومغناطیسی یا قطعی کابل‌ها باشند. این خطاها با خطاهای استاندارد متفاوت هستند، زیرا در حالت ایمن، سیستم باید فوراً به حالت Safe State برود و از بروز خطر برای پرسنل یا تجهیزات جلوگیری کند. تشخیص دقیق خطاها و ثبت آن‌ها در سیستم باعث عملکرد ایمن و قابل اعتماد می‌شود.

وقتی خطایی در ماژول خروجی ایمن رخ می‌دهد، ماژول به حالت Safe State می‌رود و خروجی‌ها را ایمن می‌کند. در برخی سناریوها، ماژول می‌تواند حفظ آخرین مقدار معتبر را انتخاب کند تا داده‌های حیاتی حفظ شوند و سیستم در وضعیت کنترل شده باقی بماند. این ویژگی به عملکرد ایمن در شرایط بحرانی کمک می‌کند.

تشخیص خطا در شبکه‌های PROFIBUS و PROFINET به ماژول اجازه می‌دهد تا وضعیت ایمنی را مانیتور کند. آلارم‌ها در هر شبکه متفاوت هستند و می‌توانند شامل قطع سنسور، نویز شدید یا قطع ارتباط باشند. ثبت این آلارم‌ها و واکنش سریع سیستم باعث می‌شود که ماژول‌های ایمن به‌طور دائم کارایی خود را حفظ کنند و خطرات احتمالی به حداقل برسند.

مشخصات فنی و استانداردهای ماژول‌های ایمنی ET200SP

ماژول‌های ایمنی ET200SP برای کار در شرایط محیطی متنوع طراحی شده‌اند. این ماژول‌ها می‌توانند در محدوده‌های مشخص رطوبت، دما و لرزش عملکرد پایدار داشته باشند. همچنین کلاس حفاظتی IP آن‌ها تضمین می‌کند که در برابر گرد و غبار و آب محافظت شوند. این ماژول‌ها مطابق با استانداردهای ایمنی SIL و EN ISO تولید شده‌اند تا اطمینان حاصل شود که در محیط‌های صنعتی خطرات به حداقل برسد.

زمان پاسخ‌دهی (Response Time) در ماژول‌های ایمنی اهمیت حیاتی دارد، زیرا هر تأخیر می‌تواند عملکرد ایمنی را کاهش دهد. به عنوان مثال، در یک سیستم کنترل موتور، ماژول ایمن می‌تواند توقف موتور را در ۱۰ میلی‌ثانیه انجام دهد تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود. این ویژگی باعث می‌شود که ماژول‌های ET200SP برای کاربردهای حساس و ایمن مناسب باشند.

برای دسترسی به جزئیات فنی دقیق، می‌توان از کاتالوگ فنی ET200SP استفاده کرد و نسخه PDF آن را از طریق دانلود کاتالوگ ET200SP دریافت نمود. همچنین این ماژول‌ها دارای شماره قطعات رایج هستند که برای سفارش و جایگزینی آسان قطعات در خطوط تولید اهمیت دارند. این اطلاعات به مهندسین کمک می‌کند تا انتخاب دقیق و مطابق با نیاز پروژه داشته باشند.

• خازن لیفاسا

• خازن فراکو

• فیوز و کلید فیوز

• رگولاتور پارس کاپا سی تو

• رگولاتور پی کی سی