مقدمه
پمپها و فنها بزرگترین مصرفکنندگان انرژی الکتریکی در صنعت و ساختمان هستند. طبق آمارهای جهانی، بیش از ۶۰٪ انرژی الکتریکی در صنعت صرف گردش سیالات میشود. کنترل سنتی پمپ و فن با استفاده از شیرها و دمپرها، روشی ناکارآمد است. اینورترها (VFD) راه حل مدرنی هستند که کارایی پمپ و فن را متحول کردهاند. در این مقاله کاربردهای و مزایای اینورتر در سیستمهای پمپ و فن را بررسی میکنیم.
همانطور که اشاره شد، در پمپها و فنها توان مصرفی نسبت به مکعب سرعت رابطه دارد. اگر نیاز به فشار یا دبی سیستم کاهش یابد، با استفاده از اینورتر میتوان سرعت را کاهش داد. مثلاً کاهش ۲۰ درصدی سرعت باعث کاهش ۵۰ درصدی انرژی میشود. در روش سنتی، اگر فشار کم باشد، ما شیر را نیمه باز میکنیم اما موتور همچنان با دور کامل کار میکند و انرژی زیادی در شیر هدر میرود. اینورتر با کاهش دور موتور، هدررفت انرژی را از بین میبرد.
در ساختمانهای بزرگ، فنهای هواساز باید بر اساس تعداد افراد یا دمای محیط کار کنند. سنسورهای دما میتوانند سیگنال به اینورتر بدهند تا سرعت فن را تنظیم کند. این کار باعث راحتی ساکنین و کاهش شدید مصرف برق میشود. همچنین، در سیستمهای VRF و چیلرها، استفاده از اینورتر اجازه میدهد تا دمای محیط با دقت ۰.۱ درجه حفظ شود.
در سیستمهای آبرسانی شهری یا ساختمانی، فشار آب باید همیشه ثابت باشد، چه مصرف یک لوله باشد چه صد لوله. اینورتر با دریافت فیدبک از سنسور فشار، سرعت پمپ را تنظیم میکند. اگر مصرف افزایش یابد، اینورتر دور پمپ را بالا میبرد تا فشار ثابت بماند و اگر مصرف کاهش یابد، دور را پایین میآورد. این موضوع علاوه بر صرفهجویی انرژی، از ضربه قوچ (Water Hammer) جلوگیری میکند.
توقف و راهاندازی مکرر پمپها و فنها، به دلیل وجود جریان هجومی، باعث فرسایش مکانیکی میشود. اینورتر با استارت نرم، این شوکها را از بین میبرد. همچنین، چون پمپ کمتر در نقطه فشار بالا کار میکند، تنش مکانیکی روی شفت و بوشها کمتر است. اینورتر همچنین مانع از خشک کار کردن پمپ میشود که یکی از دلایل اصلی خرابی پمپها است.
کاربرد اینورتر در پمپ و فن یک ضرورت اقتصادی است. با توجه به قیمت بالای برق، بازگشت سرمایه نصب اینورتر در این سیستمها معمولاً کمتر از یک سال است. اگر به دنبال سیستمهای پایدار، کممصرف و با عمر طولانی هستید، حتما باید برای پمپها و فنهای خود از اینورترهای پیشرفته استفاده کنید.