تماس شبانه روزی
02133111118
موبایل - 24/7
09126236966
مقدمه
برخی از محیطهای صنعتی به طور طبیعی خطرناک هستند. وجود گازهای قابل اشتعال، بخارات یا گرد و غبار قابل احتراق، خطر انفجار را همیشه تهدید میکند. یک جرقه کوچک از یک کلید برق میتواند فاجعهای به بار آورد. برای ایمنی در چنین محیطهایی، استفاده از تجهیزات ضد انفجار (Ex Equipment) الزامی است. در این مقاله ماهیت، اهمیت و ضرورت استفاده از این تجهیزات را بررسی میکنیم.
محیطهای پرخیز به فضاهایی گفته میشود که در آنها مخلوطی از هوای قابل انفجار وجود دارد. این مخلوط میتواند شامل گازهای متان (در معادن)، هیدروکربنها (در پالایشگاهها)، غلات (در سیلوها) یا گرد و غبار فلزی باشد. طبق استانداردها، این مناطق به چند گروه (Zone 0, 1, 2 برای گازها و Zone 20, 21, 22 برای گرد و غبار) تقسیم میشوند. هرچه خطر مداومتر باشد، الزامات ایمنی سختگیرانهتر است.
تجهیزات ضد انفجار نوع خاصی از تجهیزات الکتریکی هستند که طوری طراحی شدهاند که:
۱. هیچ منبع جرقهای نداشته باشند (نوع Increased Safety).
۲. اگر جرقهای در داخل دستگاه ایجاد شد، آن جرقه به محیط نفوذ نکند (نوع Flameproof).
۳. گرمای تولید شده توسط دستگاه به دمای اشتعال محیط نرسد.
این تجهیزات شامل لامپها، کلیدها، پریزها، جعبه اتصالات، موتورها و حتی تلفنها میشوند. بدنه آنها معمولاً بسیار ضخیم و از جنس برنج یا فولاد ضدزنگ است تا در برابر ضربه و انفجار دوام بیاورند.
مهمترین دلیل استفاده از این تجهیزات، حفظ جان انسانهاست. انفجار در پالایشگاهها یا معادن نه تنها جان کارگران را میگیرد، بلکه خسارات مالی سنگینی به بار میآورد. تجهیزات ضد انفجار تضمین میکنند که سیستمهای الکتریکی منجر به شعلهور شدن محیط نشوند. استفاده از تجهیزات معمولی در این مناطق، یک خطرناک غیرقابلقبول و نیز نقض قوانین کار است.
در بسیاری از کشورها و صنایع، استفاده از تجهیزات ضد انفجار طبق قوانین ایمنی (مانند ATEX در اروپا یا IECEx در سطح بینالمللی) الزامی است. بازرسان ایمنی به شدت روی نوع تجهیزات نصب شده حساس هستند. عدم استفاده از تجهیزات استاندارد Ex میتواند منجر به پلمپ کارخانه، جریمههای سنگین و لغو مجوز فعالیت شود. شرکتها باید گواهینامههای تجهیزات را بررسی کنند تا مطمئن شوند که با منطقه مورد نظر سازگار هستند.
تجهیزات ضد انفجار یک هزینه نیست، بلکه سرمایهگذاری برای زندگی است. در محیطهایی که خطر انفجار وجود دارد، هیچ چیز مهمتر از ایمنی نیست. استفاده از تجهیزات استاندارد و معتبر Ex، تضمین میکند که عملیات صنعتی با خاطری آسین انجام شود و از فجایع بزرگ جلوگیری شود.
