
مقدمه
طراحی تابلو برق صنعتی یک مهندسی دقیق است که نباید با قرار دادن تصادفی چند کلید و رله انجام شود. طراحی اصولی باعث میشود که تابلو هم ایمن باشد و هم کارایی داشته باشد. در طراحی باید به ظرفیت بار، نوع محیط، سهولت نگهداری و استانداردها توجه شود. در این مقاله اصول کلیدی طراحی یک تابلو برق صنعتی حرفهای را مرور میکنیم.
اولین قدم در طراحی، رسم نمودار تکخطی است. این نمودار نشان میدهد که برق چگونه از ورودی تابلو به بخشهای مختلف تقسیم میشود. در این مرحله باید ظرفیت جریان کل، جریان فیدرها و نوع حفاظتها مشخص شود. نمودار تکخطی نقشه راه کل پروژه است و باید با دقت کامل طراحی شود. بدون این نقشه، خرید تجهیزات امکانپذیر نیست.
باید لیست تمام بارها (موتورها، روشنایی، درایوها و …) را تهیه کنید. برای موتورها، جریان راهاندازی و نامی را محاسبه کنید. برای هر بار، کلید یا فیوز مناسب را انتخاب کنید. مهمترین نکته، تعیین توان قطع (Breaking Capacity) کلیدهاست. کلید باید بتواند جریان اتصال کوتاه شبکه را تحمل کند. استفاده از کلید با توان قطع پایینتر از شبکه، خطر انفجار را به همراه دارد.
بعد از انتخاب تجهیزات، باید به چیدمان آنها در کابینت فکر کنید. فضای خالی کافی باید بین تجهیزات برای خنککاری در نظر گرفته شود. تجهیزات پرحرارت مثل کنتاکتورها باید در بالا و تجهیزات حساس مثل رلهها در پایین یا جاهای خنکتر قرار گیرند. شینهها باید به راحتی در دسترس باشند. ارتفاع تابلو باید طوری باشد که اپراتور بتواند به دکمهها و پریزها دسترسی راحت داشته باشد.
در طراحی، مسیر سیمها باید مشخص شود. سیمهای قدرت و فرمان باید از هم جدا باشند تا تداخل مغناطیسی ایجاد نکنند. ترمینالهای ارتینگ بسیار حیاتی هستند. باید یک شینه ارت قوی و پیوسته در تابلو تعبیه شود و تمام درهای تابلو و بدنههای فلزی به آن وصل شوند. استفاده از کابلهای شیلددار برای فرمانها در محیطهای پر نویز صنعتی ضروری است.
طراحی اصولی با برچسبگذاری کامل تمام شود. هر ترمینال، هر سیم و هر کلید باید برچسب مشخصی داشته باشد. نقشههای وایرینگ (Wiring Diagrams) باید در درب تابلو قرار گیرد تا تکنسینهای تعمیر و نگهداری بتوانند به راحتی عیبیابی کنند. مستندات طراحی شامل لیست قطعات (BOM) و نقشههای مکانیکی است.
طراحی تابلو برق صنعتی اصولی، پایه یک سیستم برق پایدار است. با رعایت اصول تکخطی، انتخاب صحیح تجهیزات و چیدمان منطقی، شما تابلوهایی تولید میکنید که ایمن، نگهداریپذیر و دوامبالایی دارند. هرگز از طراحی حسی و بدون نقشه برای تابلوهای صنعتی استفاده نکنید.