مقدمه
در صنعت برق، همیشه بحث میان “روشهای سنتی” و “تکنولوژیهای جدید” وجود دارد. یکی از این بحثها مربوط به انتخاب میان رلههای حرارتی (بیمتال) قدیمی و رلههای دیجیتال مدرن است. در حالی که هر کدام مزایای خود را دارند، تفاوتهای عملکردی آنها تصمیمگیری را برای مهندسان دشوار میکند. در این مقاله به مقایسه دقیق این دو نوع رله میپردازیم تا بهترین انتخاب را انجام دهید.
رلههای قدیمی (Thermal Overload Relay) بر اساس اصل گرم شدن دو فلز با ضریب انبساط متفاوت (بیمتال) کار میکنند. وقتی جریان از رله عبور میکند، المان حرارتی بیمتال را گرم میکند و با تغییر شکل آن، کنتاکت مکانیکی قطع میشود. این فرایند مکانیکی است و به زمان نیاز دارد. در مقابل، رلههای دیجیتال از مدارات الکترونیک و میکروپروسسورها استفاده میکنند. آنها جریان را به صورت الکتریکی نمونهبرداری کرده و با نرمافزار تحلیل میکنند. این مکانیزم سرعتی به مراتب بالاتر و دقتی بینظیر دارد.
در رلههای بیمتال، عوامل محیطی مانند دمای هوا تاثیر مستقیم روی عملکرد رله دارند. اگر تابلو برق داغ باشد، رله ممکن است زودتر از زمان موظف قطع کند. همچنین، تنظیم دقیق جریان در رلههای قدیمی دشوار است. اما رلههای دیجیتال دارای دقت بسیار بالایی هستند و عوامل محیطی کمتری آنها را تحت تاثیر قرار میدهد. آنها همچنین دکمههای تنظیم دقیقی دارند و میتوانید پارامترها را با اعداد دقیق تنظیم کنید. این ویژگی تکرارپذیری عملکرد سیستم را تضمین میکند.
یکی از بزرگترین نقاط ضعف رلههای قدیمی، عدم ارائه اطلاعات است. وقتی یک رله حرارتی قطع میکند، شما نمیدانید دقیقا چرا این اتفاق افتاده است (آیا اضافه بار بوده یا گرمای محیط؟). اما رلههای دیجیتال دارای صفحه نمایش هستند و کد خطا (Fault Code) را نشان میدهند. آنها تاریخچه خطاها، زمان عملکرد و شرایط لحظه قطع را ذخیره میکنند. این اطلاعات برای تکنسینها بسیار ارزشمند است تا علت خرابی را بیابند.
رلههای حرارتی قدیمی قیمت بسیار پایینی دارند و نصب آنها ساده است. آنها نیاز به سیمکشی پیچیده ندارند و کار با آنها ساده است. از سوی دیگر، رلههای دیجیتال قیمت بالاتری دارند و نیاز به دانش فنی برای تنظیم پارامترها دارند. همچنین، باید سیمکشی کمکی برای تغذیه رله انجام شود. با این حال، با کاهش هزینه قطعات الکترونیک، قیمت رلههای دیجیتال روز به روز رقابتیتر میشود.
انتخاب میان رله دیجیتال و رله قدیمی به نیاز پروژه و بودجه بستگی دارد. برای پروژههای کوچک و ساده، رلههای حرارتی هنوز کارآمد و مقرونبهصرفهاند. اما برای موتورهای مهم، صنعتی و سیستمهای پیچیده که نیاز به مانیتورینگ و دقت بالا دارند، رله دیجیتال سرمایهگذاری ارزشمندی است که هزینههای آتی را کاهش میدهد.