مقدمه
هنگام خرید کنتاکتور، یکی از اولین سوالات این است که “کویل این کنتاکتور AC است یا DC؟” بسیاری از افراد فکر میکنند کنتاکتور فقط یک قطعه ساده است و تفاوتی ندارد، اما این باوری غلط است. انتخاب اشتباه نوع کویل (AC یا DC) میتواند به تخریب سریع کنتاکتور ختم شود. در این مقاله تفاوتهای فنی و عملکردی این دو نوع را بررسی میکنیم.
کنتاکتور با کویل متناوب (AC) برای جلوگیری از “وزوز” یا لرزش هسته آهن، از حلقههایی به نام “شادوفینگ” (Shading Ring) استفاده میکند. جریان متناوب هر نیم سیکل صفر میشود و اگر این حلقه نباشد، کنتاکتور مدام قطع و وصل میشود و صدای آزاردهندهای تولید میکند. همچنین نیروی جذب در AC به صورت سینوسی نوسان دارد.
در کنتاکتور با کویل مستقیم (DC)، جریان ثابت است و بنابراین میدان مغناطیسی ثابت است. در اینجا نیازی به شادوفینگ نیست زیرا هیچ نوسانی در نیروی جذب وجود ندارد. هسته در کنتاکتور DC معمولاً یکپارچه و بدون شکاف است و جذب بسیار نرم و بیصدا انجام میشود. کنتاکتور DC برای سوئیچینگ سریعتر و دقیقتر مناسب است.
کویل AC دارای امپدانس (مقاومت در برابر جریان متناوب) است که وابسته به اندازه هوای بین هستهها است. در حالت باز، امپدانس کم است و جریان کشیده شده زیاد، اما پس از بسته شدن امپدانس بالا میرود. اما در کویل DC، مقاومت ثابت است و جریان فقط بر اساس اهم سیم پیچ محاسبه میشود. به همین دلیل، اگر ولتاژ DC به یک کویل AC وصل شود، کویل میسوزد چون مقاومت آن کم است و جریان بیش از حد بالا میرود. برعکس اگر ولتاژ AC به کویل DC وصل شود، کنتاکتور ممکن است کامل بسته نشود چون نیروی کشش کافی تولید نمیشود و یا بازوی میانی میلرزد.
کنتاکتور AC: رایجترین نوع در صنعت است و برای اکثر استارت موتورها و تابلوهای برق ساختمانی که برق شهر AC است، استفاده میشود.
کنتاکتور DC: عمدتا در سیستمهای باتریبانک، تراموا، راهآهن و سیستمهای کنترل دقیق که منبع تغذیه DC دارند و نیاز به کارکرد بیصدا و مداوم است، کاربرد دارد.
همیشه قبل از نصب، ولتاژ و نوع کویل کنتاکتور (AC یا DC) را با برچسب پلاک کنتاکتور چک کنید. نادیده گرفتن این تفاوت منجر به خرابی زودرس کویل و توقف خط تولید میشود. انتخاب صحیح تضمین میکند که کنتاکتور شما سالها بدون دردسر کار کند.