مقدمه
هر محیط صنعتی شرایط خاص خود را دارد. یک تابلو برق که در کارخانه تولید لباس کار میکند، شرایط کاملاً متفاوتی با یک تابلو برق در سواحل دریا یا در یک کارخانه مواد شیمیایی اسیدی دارد. انتخاب تجهیزات الکتریکی باید بر اساس شرایط محیطی انجام شود تا دوام و عملکرد مناسب تضمین شود. در این مقاله فاکتورهای کلیدی انتخاب تجهیزات برای محیطهای صنعتی خاص را بررسی میکنیم.
دمای محیط تاثیر مستقیمی بر عملکرد تجهیزات دارد. اگر تابلو برق در یک کوره کارخانه یا زیر نور مستقیم آفتاب است، باید از تجهیزات با درجه حرارت بالا استفاده کنید. خازنها و رلههای حرارتی در دماهای بالا طول عمر کمتری دارند. همچنین، در محیطهای بسیار سرد (مثل صنایع یخچال سازی)، مواد پلاستیکی خشک میشوند و میشکنند. باید تجهیزات را بر اساس رنج دمای عملیاتی (Operating Temperature) از دیتاشیت انتخاب کنید.
برای محیطهای مرطوب یا گرد و غباری، درجه حفاظت (Ingress Protection – IP) مهم است. برای محیطهای معمولی، IP20 کافی است. اما اگر محیط گرد و غبار دارد، حداقل IP54 و اگر محیط مرطوب یا مستعد شستشو است، باید IP65 یا IP67 انتخاب شود. تجهیزات IP65 دارای آببندی کامل هستند و آب پاشیده شده به آنها نفوذ نمیکند. برای محیطهای سیلویی که گرد و غبار غلیظ دارد، تابلوهای با فشار مثبت داخلی توصیه میشود.
در صنایع پتروشیمی، شیمیایی یا سواحل دریا، وجود گازهای اسیدی و بخار آب باعث خوردگی فلزات میشود. در این محیطها، بدنه تابلو برق باید از فولاد گالوانیزه گرم یا استیل ضد زنگ (SS304 یا SS316) باشد. پلاستیکهای پریزها و کلیدها نیز باید مقاوم در برابر مواد شیمیایی (UV stabilized) باشند. استفاده از برندهایی که متریال آنها در برابر خوردگی تایید شده است، ضروری است.
در ماشینآلات سنگین، پرسها و سنگینها، لرزش زیادی وجود دارد. تجهیزات الکتریکی معمولی ممکن است با لرزش دائمی از هم جدا شوند. باید از کلیدها و رلههایی استفاده کرد که ترمینالهای فیشی محکمی دارند یا پیچ و مهره آنها روی شاسی ثابت شده است. برای کنتاکتورها، استفاده از دمپرهای لرزشگیر (Shock Absorber) توصیه میشود تا تماسها به علت لرزش باز نشوند.
انتخاب تجهیزات الکتریکی یک پروسه مهندسی است که خارج از دفاتر فروشگاهی اتفاق میافتد. تحلیل دقیق محیط نصب (دما، رطوبت، گرد و غبار و خوردگی) تضمین میکند که تجهیزات شما سالها بدون مشکل کار کنند. هرگز برای محیطهای خاص، از تجهیزات معمولی استفاده نکنید، زیرا هزینه تعمیرات و توقف تولید بسیار بیشتر از تفاوت قیمت اولیه است.