مقدمه
تقریبا تمام کارخانهها از مشکل ضریب توان پایین رنج میبرند و شرکتهای برق برای این مشکل جریمه سنگینی در نظر میگیرند. نصب بانک خازنی راه حل است، اما مدیران مالی همیشه سوال میپرسند: “چقدر طول میکشد تا هزینه این بانک خازنی جبران شود؟”. این سوال با مفهوم “بازگشت سرمایه” یا ROI پاسخ داده میشود. در این مقاله هزینهها و نحوه محاسبه سودآوری بانک خازنی را بررسی میکنیم.
برای محاسبه ROI، ابتدا باید هزینه کل سرمایهگذاری را بدانید. این شامل موارد زیر است:
قیمت تجهیزات: خازنها، کنتاکتورها، رگولاتور و فیوزها.
هزینه مونتاژ و نصب: هزینه تابلو برق، سیمکشی و نیروی متخصص.
هزینه مهندسی و طراحی.
این هزینه اولیه است که باید در ابتدای کار پرداخت شود. بانکهای خازنی اتوماتیک گرانتر از ثابت هستند، اما کارایی بهتری دارند.
بخش اصلی سود، جلوگیری از جریمه است. باید قبض برق ماهانه خود را چک کنید و بخشی که مربوط به “جریمه ضریب توان” یا “جریمه راکتیو” است را مشخص کنید. فرض کنید این مبلغ ماهانه ۱۰ میلیون تومان است. بانک خازنی این جریمه را تقریبا به صفر میرساند. اگر هزینه بانک خازنی ۵۰ میلیون تومان باشد، پس از ۵ ماه، سود حاصل از حذف جریمه، هزینه خرید را پوشش میدهد. پس از آن، سود خالص است.
علاوه بر جریمه، بانک خازنی باعث کاهش جریان خط میشود. این موضوع باعث کاهش تلفات حرارتی در کابلها و ترانسفورماتور میشود. کاهش تلفات یعنی کاهش مصرف برق (حتی اگر جریمه نداشتیم). همچنین، با کاهش جریان، ظرفیت ترانسفورماتور آزاد میشود. اگر بخواهید خط تولید جدیدی اضافه کنید، شاید دیگر نیازی به خرید ترانسفورماتور جدید نداشته باشید. این “جلوگیری از سرمایهگذاری جدید” نیز نوعی سود است.
برای محاسبه دقیق، فرمول سادهای وجود دارد:
(هزینه اولیه بانک خازنی) تقسیم بر (صرفهجویی ماهانه کل جریمه + کاهش هزینه تلفات).
نتیجه به دست آمده تعداد ماههایی است که طول میکشد تا پول شما برگردد. در اکثر کارخانهها این بازگشت بین ۳ تا ۱۲ ماه است. سرمایهگذاری با بازگشت کمتر از یک سال، یک سرمایهگذاری عالی محسوب میشود.
چند عامل میتواند این بازگشت را سریعتر کند: کیفیت خازنها (که تعویض را به تعویق میاندازد)، هوشمندی رگولاتور (که دقیقتر کار میکند) و شرایط شبکه. اگر هارمونیک زیادی در شبکه باشد، نیاز به فیلتر دارید که هزینه را بالاتر میبرد، اما سود همچنان جذاب است.
نصب بانک خازنی یکی از سودآورترین سرمایهگذاریها در بخش انرژی است. با محاسبه ساده ROI، متوجه میشوید که تاخیر در خرید بانک خازنی به معنای دور ریختن پول در جیب شرکت برق است. هرچه سریعتر اقدام کنید، زودتر به سود خالص میرسید.