
مقدمه
هنگامی که برای اصلاح ضریب توان تصمیم به خرید بانک خازنی میگیرید، با دو گزینه اصلی روبرو میشوید: بانک خازنی ثابت (Fixed) و بانک خازنی اتوماتیک (Automatic). هر کدام از این دو سیستم کاربردهای خاص خود را دارند و انتخاب نادرست آنها میتواند هدر رفت سرمایه باشد. در این مقاله تفاوتهای کلیدی این دو نوع بانک خازنی را بررسی میکنیم تا انتخاب درستی داشته باشید.
بانک خازنی ثابت سادهترین شکل اصلاح ضریب توان است. در این سیستم، یک مجموعه خازن با ظرفیت ثابت همیشه به شبکه متصل است (یا با یک کلید دستی وصل میشود). این سیستم برای محیطهایی مناسب است که بار و ضریب توان تغییر زیادی ندارند. مثال خوب برای آن، یک موتور پمپ که همیشه با بار کامل کار میکند., بانک خازنی ثابت هزینه اولیه پایینی دارد و پیچیدگی الکترونیکی ندارد، اما اگر بار کم شود، ممکن است باعث جبران بیش از حد (Over Compensation) و افزایش ولتاژ شود.
بانک خازنی اتوماتیک از چندین مرحله خازن (مثلاً ۵ یا ۷ مرحله) تشکیل شده است. یک رگولاتور هوشمند دائماً ضریب توان شبکه را میخواند و مراحل خازنها را به صورت خودکار وصل یا قطع میکند تا ضریب توان همیشه در بهترین حالت قرار بگیرد. این سیستم برای کارخانهها و مراکزی که بارهای آنها مدام تغییر میکند (مانند کارگاههای ماشینکاری یا ساختمانهای مسکونی) ضروری است. بانک اتوماتیک از جبران بیش از حد جلوگیری میکند و با تغییرات بار هماهنگ است.
بانک خازنی ثابت ارزانتر است و سرویس آن ساده است. اما اگر بار شما متغیر باشد، بانک ثابت یا ضریب توان را کافی اصلاح نمیکند و یا باعث مشکلات ناشی از ولتاژ بالا میشود. بانک خازنی اتوماتیک به دلیل وجود رگولاتور و کنتاکتورهای متعدد، گرانتر است، اما دقت بسیار بالایی دارد. همچنین، بانکهای اتوماتیک نیاز به سرویس دورهای برای کنتاکتورها و تنظیم پارامترهای رگولاتور دارند.
برای انتخاب درست، باید نمودار بار خود را بررسی کنید.
اگر بار شما تقریباً ثابت است و موتورها دائماً در حال کار هستند، بانک ثابت (یا حتی خازن جداگانه برای هر موتور) انتخاب اقتصادیتری است.
اگر بار شما نوسانی است، بارهای کوچک زیادی دارید و موتورهای بزرگ متناوب روشن و خاموش میشوند، حتماً باید از بانک خازنی اتوماتیک استفاده کنید تا ضریب توان را به صورت پویا مدیریت کنید.
تفاوت میان بانک خازنی ثابت و اتوماتیک در “تطبیقپذیری” است. اگر نیاز به دقت و مدیریت لحظهای دارید، اتوماتیک بخرید؛ اگر ثبات بار را دارید و میخواهید هزینه کمتری بپردازید، بانک ثابت کافی است. تحلیل صحیح الگوی مصرف، کلید حل این معما است.