
مقدمه
تابلوهای برق ساختمانی و صنعتی، قلب تپنده توزیع انرژی هستند. اما یک مشکل بزرگ در این تابلوها وجود دارد: ضریب توان پایین. خازن فشار ضعیف (Low Voltage Capacitor) راه حل استاندارد و کارآمدی برای حل این مشکل است. این خازنها که معمولاً در رنج ولتاژ ۴۰۰ ولت یا ۲۳۰ ولت تولید میشوند، نقش مهمی در بهبود راندمان تابلو برق دارند. بیایید کاربردها و مزایای این خازنها را بررسی کنیم.
خازن فشار ضعیف مستقیماً در مسیر تغذیه بارهای راکتیو مانند موتورهای پمپ، فن و کامپرسور نصب میشود. در تابلوهای برق، ما معمولاً شاهد نصب این خازنها در قالب بانک خازنی هستیم. زمانی که موتورها روشن میشوند، جریان راکتیو مصرف میکنند و ضریب توان را کاهش میدهند. خازن فشار ضعیف بلافاصله واکنش نشان میدهد و توان راکتیو لازم را تولید میکند. این عمل باعث میشود که ترانسفورماتور اصلی تابلو، بار کمتری را تحمل کند و ظرفیت آن برای تامین بارهای دیگر آزاد شود.
خازنهای فشار ضعیف در دو نوع کلی تولید میشوند:
۱. خازنهای خشک (Dry Type): این مدلها با رزین اپوکسی پر شدهاند و برای نصب در تابلوهای برق که فضای محدودی دارند، بسیار مناسب هستند. این خازنها خطر نشت روغن ندارند و از نظر زیستمحیطی ایمنترند.
۲. خازنهای روغنی: این مدلها قدیمیتر هستند و در کاربردهای خاصی استفاده میشوند، اما به دلیل خطر نشت روغن و نیاز به سرویس بیشتر، کمتر در تابلوهای برق جدید استفاده میشوند.
انتخاب ظرفیت خازن بر اساس توان راکتیو مورد نیاز بار محاسبه میشود. مهندسان با استفاده از ارقام ضریب توان فعلی و ضریب توان مطلوب، مقدار کیلووار (kVAR) خازن مورد نیاز را تعیین میکنند. خازنهای فشار ضعیف در ظرفیتهای مختلفی مثل ۵، ۱۰، ۲۰ و ۲۵ کیلووار در دسترس هستند. در تابلوهای برق، شما میتوانید از خازنهای سه فاز یا ترکیبی از خازنهای تک فاز استفاده کنید، هرچند مدلهای سه فاز رایجترند.
خازنهای فشار ضعیف باید در برابر اضافه ولتاژ و هارمونیکها محافظت شوند. در تابلو برق، معمولاً کنتاکتورهای خازنی و رگولاتور وظیفه کنترل آنها را بر عهده دارند. خازنهای باکیفیت فشار ضعیف دارای داخله (Internal Discharge Resistor) هستند که پس از قطع برق، ولتاژ خازن را در مدت زمان کوتاهی تخلیه میکنند. این ویژگی برای ایمنی تکنسینهای برق هنگام سرویس تابلو بسیار حیاتی است.
خازن فشار ضعیف یک ضرورت برای هر تابلو برق مدرن است. این تجهیز با تامین توان راکتیو در محل مصرف، از اتلاف انرژی جلوگیری میکند و ظرفیت تابلو را افزایش میدهد. اگر قصد بهینهسازی تابلو برق خود را دارید، بررسی وضعیت ضریب توان و نصب خازنهای فشار ضعیف مناسب، اولین و اقتصادیترین قدم خواهد بود.